Νέα Ιωνία Αττικής
IoniaNet  


Poll ID does not exist.
Για την σωστή ανάγνωση του website πρέπει να έχετε εγκατεστημένα στον υπολογιστή σας, τα παρακάτω προγράμματα.


Διαφορετικότητα-Οικογένειες με ιδιαίτερες ανάγκες:Της Μαριλένας Καραματσούκη, Ψυχολόγος - Οικογενειακή Θεραπεύτρια 
Χρήσιμα άρθρα για την υγεία

Διαφορετικότητα: Οικογένειες με ιδιαίτερες ανάγκες

 

Της Μαριλένας Καραματσούκη, Ψυχολόγος  - Οικογενειακή Θεραπεύτρια

 

Πολλές φορές ακούμε να γίνεται λόγος για διαφορετικά παιδιά ή παιδιά με ιδιαίτερες ανάγκες. Θα ήθελα να αναφερθώ στις οικογένειες με ιδιαίτερες ανάγκες. Από την ώρα που ένα παιδί διαγιγνώσκεται με ειδικές ανάγκες, μια καινούρια ζωή αρχίζει για την οικογένειά του, είτε η ώρα της διάγνωσης γίνεται στην εγκυμοσύνη, στη γέννηση ή αργότερα στη ζωή του παιδιού. Συναισθήματα σοκ, δυσπιστίας («κάποιο λάθος πρέπει να έγινε», «αποκλείεται να συμβαίνει σε μας αυτό»), θλίψης και πόνου αναμειγνύονται με συναισθήματα άρνησης,  θυμού,  ενοχής, φόβου και αγωνίας.. Τα συναισθήματα αυτά συχνά συνοδεύουν την οικογένεια στο δύσκολο ταξίδι τους από ‘κει και πέρα, καθώς οι οικογένειες πενθούν την απώλεια του ιδανικού παιδιού, του παιδιού, όπως το είχαν φανταστεί.

Όπως όλοι αντιλαμβανόμαστε, τα παιδιά με ιδιαιτερότητες μοιάζουν σε αρκετά σημεία με τα παιδιά τυπικής ανάπτυξης: αγαπάνε, θυμώνουν, διεκδικούν την προσοχή μας, λυπούνται, όπως τα παιδιά τυπικής ανάπτυξης, αλλά δυσκολεύονται να εκφραστούν ή εκφράζονται με διαφορετικό τρόπο από ό,τι οι συνομήλικοί τους. Όπως όλα τα παιδιά, έτσι και τα παιδιά με ιδιαιτερότητες έχουν ανάγκες, που πρέπει να ικανοποιηθούν. Ωστόσο, συχνά οι ανάγκες τους είναι περισσότερες και ποικίλες από ό,τι ενός παιδιού τυπικής ανάπτυξης. Όποια κι αν είναι η φύση ή το επίπεδο δυσλειτουργίας ή ιδιαιτερότητας του παιδιού και η οικογενειακή κατάσταση, μέσα στην οποία ζει, η ικανοποίηση των αναγκών του αποτελεί βασικό μέλημα της οικογένειας. Επιπλέον, όπως σε όλες τις οικογένειες, η φύση και η ποιότητα της οικογενειακής φροντίδας αντικατοπτρίζεται στο πλαίσιο της δομής και της λειτουργικότητας της οικογένειας. Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν ο τρόπος με τον οποίο τα μέλη της οικογένειας και ιδίως οι γονείς ανταποκρίνονται στη συμπεριφορά των παιδιών, είτε αυτών  με ιδιαιτερότητες είτε αυτών τυπικής ανάπτυξης. Τις οικογένειες επίσης επηρεάζουν οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στην ικανοποίηση των αναγκών των παιδιών, σε συνδυασμό με την ικανότητα προσαρμογής της οικογένειας στις διάφορες καταστάσεις.

Έτσι, οι οικογένειες των παιδιών με ιδιαιτερότητες συχνά βιώνουν έντονα επίπεδα άγχους, που προκύπτει κυρίως από τη φροντίδα για την ικανοποίηση πρκατικών και συναισθηματκών αναγκών, όχι μόνο του παιδιού, αλλά και των υπόλοιπων μελών της οικογένειας, ενώ συχνά αντιμετωπίζουν τις αρνητικές αντιδράσεις και τον στιγματισμό των άλλων προς στο παιδί με ιδιαιτερότητες. Αρκετοί γονείς μάλιστα περιγράφουν αυτές τις δυσκολίες ως προσπάθεια να εισέλθουν στον κόσμο του παιδιού, παλεύοντας ταυτόχρονα με τα δικά τους αντιφατικά συναισθήματα.

Επομένως, λόγω της ιδιαιτερότητας του παιδιού τους και των συναισθημάτων που τη συνοδεύουν, η οικογένεια έχει ανάγκη μεγαλύτερης στήριξης από την κοινωνία, για να ανταπεξέλθει στο έργο της, σε σχέση με τις οικογένειες που περιλαμβάνουν αποκλειστικά παιδιά τυπικής ανάπτυξης. Είναι αναγκαίο να ενθαρρυνθεί η ένταξη των παιδιών με ιδιαιτερότητες στο ευρύτερο κοινωνικό σύνολο, προκειμένου να αποφευχθεί η περιθωριοποίηση, τόσο του ίδιου του παιδιού όσο και της οικογένειάς του. Ωστόσο, η κατάσταση στην πραγματικότητα απέχει πολύ από το ιδανικό. Σε μια κοινωνία, όπου πολλές φορές είναι πιο εύκολο να αποστρέφουμε το βλέμμα από όσα μας δυσκολεύουν, οι οικογένειες με ιδιαιτερότητες δεν τυγχάνουν της φροντίδας και της στήριξης που τους αξίζει.

Αντίθετα, οι οικογένειες αυτές αναγκάζονται να βασιστούν σε όποιους πόρους και δυνάμεις διαθέτουν, για να βοηθήσουν τα μέλη τους. Συχνά μάλιστα οι δεξιότητες των οικογενειών με ιδιαιτερότητες ξεπερνούν αυτές των επαγγελματιών που ασχολούνται με τα παιδιά τους, καθώς γνωρίζουν καλύτερα από τον καθένα το παιδί, και τα μέλη τους κινητοποιούνται ενεργά, για να βοηθήσουν το μέλος με τις μεγαλύτερες ανάγκες. Πολύ σημαντικό ρόλο μπορούν να παίξουν οι διάφοροι σύλλογοι και ομάδες γονέων, που μπορούν να προσφέρουν στα μέλη τους πρακτική και συναισθηματική βοήθεια, καθώς οι γονείς είναι σε θέση να μοιραστούν με άλλους γονείς συναισθήματα και εμπειρίες και έχουν την αίσθηση ότι δεν είναι μόνοι. Επιπλέον, ιδίως στη χώρα μας δεν πρέπει να παραγνωρίζεται ο σημαντικός ρόλος που έχουν συνήθως και μέλη της ευρύτερης οικογένειας, όπως οι γιαγιάδες και οι παππούδες, οι οποίοι μπορεί να προσφέρουν πρακτική και συναισθηματική βοήθεια στην οικογένεια.

Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί ο ιδιαίτερος ρόλος των αδερφών του παιδιού με ιδιαίτερες ανάγκες, που σε αρκετές περιπτώσεις προσφέρουν βοήθεια στον αδερφό ή την αδερφή τους, με διάφορους τρόπους. Συχνά τα παιδιά αυτά είναι πιο ώριμα και προσαρμόζονται καλύτερα από ό,τι οι συνομήλικοί τους. Ωστόσο, μπορεί να βιώνουν και συναισθήματα ενόχλησης, απογοήτευσης, θυμού, ντροπής και ενοχής σε σχέση με τον αδερφό ή την αδερφή τους. Όσο αντιλαμβάνονται περισσότερο τις διαφορές τους από το παιδί με ιδιαίτερες ανάγκες, τα αδέρφια μπορεί να νιώθουν μπερδεμένα σχετικά με τα συναισθήματά τους απέναντι σε αυτή τη διαφορετικότητα.

Συνεπώς, με βάση τα παραπάνω,  οι οικογένειες των παιδιών με ιδιαίτερες ανάγκες συχνά έχουν ανάγκη από τη συμβολή των επαγγελματιών ψυχικής υγείας, για να ανταπεξέλθουν στο ρόλο τους και στη λειτουργικότητά τους. Η εμπειρία μας έχει δείξει ότι είναι απαραίτητη η συνεργασία των επαγγελματιών κάθε ειδικότητας με την οικογένεια, για να υπάρχει το μέγιστο όφελος στη ζωή της οικογένειας με ιδιαίτερες ανάγκες. Οικογένεια και επαγγελματίες μπορούν να αποτελέσουν μια ομάδα, που τα μέλη της μπορούν να συνεργαστούν, με ισότιμους ρόλους, με στόχο την αντιμετώπιση των δυσκολιών του παιδιού με ιδιαιτερότητες. Οι γονείς δεν πρέπει να είναι παθητικοί δέκτες, αλλά να έχουν ενεργή συμμετοχή στη διαδικασία αυτή.

Η δουλειά μας ως «ειδικοί» είναι να ακούμε προσεκτικά τη φωνή της οικογένειας και να κατανοούμε πώς τα μέλη επικοινωνούν μεταξύ τους, τόσο αναφορικά με τις σχέσεις μεταξύ τους, συμπεριλαμβανομένου ασφαλώς και του παιδιού με ιδιαίτερες ανάγκες, όσο και για τα συναισθήματά τους. Η ανοιχτή και ειλικρινής επικοινωνία στην οικογένεια βοηθά τα μέλη να αποδώσουν νόημα σε αυτό που τους συνέβη, να συνειδητοποιήσουν τις δυνάμεις και τις δυνατότητές τους, να εντοπίσουν τις ανάγκες τους, να επιδείξουν ανθεκτικότητα στις δυσκολίες και τελικά να γράψουν τη δική τους ιστορία.

Το να είναι κανείς γονιός «άξιον εστί». Το να είναι μητέρα και πατέρας ενός παιδιού με ιδιαίτερες ανάγκες δεν είναι απλώς άξιο, είναι αξιοθαύμαστο.

 

(Σημείωση: Το άρθρο αυτό προσαρμόστηκε από την ομιλία στην εκδήλωση για τη διαφορετικότητα, που διοργάνωσε η Ένωση Συλλόγων Γονέων Μαθητών Δήμου Ελευσίνας στις 18/3/2012.)



Καταχωρήθηκε την: 21/03/2012
Newsletter
Θέλω να ενημερώνομαι
Διαγράψτε με
Η Πόλη μας
 
Οι σύλλογοι μας
 
Η ιστορία μας
 
Η Αγορά μας
 
Σας ενδιαφέρουν
 
Κέντ. Ενημ. Καταναλωτών
 
 
Copyright 2001-2006 IQ Επικοινωνίες
Συμβατότητα με τα πρότυπα:  Valid HTML 4.01 Transitional  Valid CSS!