Νέα Ιωνία Αττικής
IoniaNet  


Poll ID does not exist.
Για την σωστή ανάγνωση του website πρέπει να έχετε εγκατεστημένα στον υπολογιστή σας, τα παρακάτω προγράμματα.


ΤΟ ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ. ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ κ. ΚΩΣΤΑ ΝΙΓΔΕΛΗ: «ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑ: ΛΑΤΡΕΥΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΤΙΝΑ ΣΤΟΝ ΑΕΝΑΟ ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ» 
Τα νέα της πόλης μας

Στο βήμα ο  κ. Λουκάς Χριστοδούλου και και δίπλα του ο συγγραφέας κ. Νίγδελης, ο  κ. Αρχάγγελος Γαβριήλ και οι κυρίες Άντζελα Καραπάνου και Δρ. Ζωή Μάργαρη

ΤΟ ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ. ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΒΟΥΛΗ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ κ. ΚΩΣΤΑ ΝΙΓΔΕΛΗ: «ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑ: ΛΑΤΡΕΥΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΤΙΝΑ ΣΤΟΝ ΑΕΝΑΟ ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ»

Μία πολύ ενδιαφέρουσα παρουσίαση του νέου βιβλίου του εκπαιδευτικού-ιστορικού ερευνητή κ. Κωνσταντίνου Νόγδελη, με τίτλο: «ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑ: Λατρευτικά και άλλα τινά στον αέναο κύκλο του χρόνου», βραβευμένου με έπαινο από την Ακαδημία Αθηνών, που εξέδωσε το Κέντρο Σπουδής και Ανάδειξης Μικρασιατικού Πολιτισμού (ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ.) Ν. Ιωνίας, πραγματοποιήθηκε το πρωί της Κυριακής (3/6), στην κατάμεστη αίθουσα του Μεγάρου της Παλαιάς Βουλής, στην Αθήνα.

Για το βιβλίο του κ. Νίγδελη μίλησαν: ο συγγραφέας, τ. σχολικός σύμβουλος κ. Αρχάγγελος Γαβριήλ, η Ιστορικός, υπεύθυνη της Βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων κ. Άντζελα Καραπάνου, καθώς και η Εντεταλμένη Ερευνήτρια του Κέντρου Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας, της Ακαδημίας Αθηνών, Δρ. Ζωή Μάργαρη.

ΠΡΟΛΟΓΟΣ κ. ΧΑΤΖΗΙΩΑΝΝΟΥ

Προλογίζοντας την εκδήλωση, ο Αντιπρόεδρος του ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ. Ν. Ιωνίας και Αντιδήμαρχος Παιδείας, Πολιτισμού και Σχολικών Επιτροπών, κ. Χρήστος Χατζηιωάννου είπε μεταξύ άλλων πως: «Σας ευχαριστούμε πάρα πολύ για τη μεγάλη τιμή που μας κάνατε να ανταποκριθείτε στην πρόσκληση του Δ.Σ. του ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ. για τη σημερινή εκδήλωση, η οποία δεν είναι απλά μία εκδήλωση, αλλά κάτι πολύ παραπάνω. Είναι η παρουσίαση ενός πάρα πολύ σημαντικού πονήματος του κ. Κωνσταντίνου Νίγδελη, τον οποίο ευχαριστούμε, που πραγματικά δείχνει ότι το Κέντρο Σπουδής και Ανάδειξης του Μικρασιατικού Πολιτισμού όχι μόνο απλά βαδίζει σε έναν δρόμο που έχει χαραχθεί από την αρχή, από τον πρώτο Πρόεδρο τον κ. Σαπουντζάκη και τα πρώτα Δ.Σ., αλλά σε πείσμα των καιρών και των δυσκολιών που αυτοί εμπεριέχουν, κάνει βήματα προόδου, προχωράει και όχι μόνο μπροστά αλλά και πιο ψηλά κάθε φορά.».

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ κ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ

Στη συνέχεια, ο Πρόεδρος του ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ. Ν. Ιωνίας, κ. Λουκάς Χριστοδούλου, ο οποίος συντόνισε και την εκδήλωση, απεύθυνε χαιρετισμό, λέγοντας πως: «Αγαπητοί φίλοι και φίλες, καταρχήν θα ήθελα να σας ευχαριστήσω εκ μέρους του Διοικητικού Συμβουλίου, που μας αφιερώσατε το Κυριακάτικο πρωινό σας, αλλά στο τέλος είμαι σίγουρος ότι θα φύγετε ευχαριστημένοι, έχοντας μαζί σας, ένα πολύ ωραίο εφόδιο για το καλοκαίρι. Ένα σημαντικό βιβλίο!

Σήμερα, είμαστε εδώ, ως ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ., σε αυτόν τον ιστορικό χώρο (να θυμίσω ότι εδώ έγινε η Δίκη των ΄Εξ, το 1922) για να σας παρουσιάσουμε το Βιβλίο του Κώστα Νίγδελη:  «ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑ: Λατρευτικά και άλλα τινά, στον αέναο κύκλο του χρόνου». Ένα βιβλίο που έτυχε της διάκρισης του Επαίνου της Ακαδημίας Αθηνών.».

Συνεχίζοντας, ο κ. Χριστοδούλου είπε μεταξύ άλλων πως: «Όταν λέμε Καππαδοκία όλοι στο μυαλό μας βάζουμε και κάποιο βιβλίο του Κώστα. Εγώ έχω χάσει τον λογαριασμό. Νομίζω πάνω από 50 βιβλία έχει γράψει. Πολύ μεγάλος αριθμός και πολύ συστηματική και σημαντική εργασία. Του εύχομαι να είναι γερός, να ταξιδεύει και να γράφει. Να αποτυπώνει ό,τι εμείς οι νεότεροι δεν ζήσαμε από την πρόοδο των προγόνων μας στις αλησμόνητες πατρίδες.

Εγώ, όμως, δεν θα σας πω κουβέντα για το βιβλίο, γιατί οι εκλεκτοί εισηγητές μας, περισσότερο ειδικοί από εμένα, θα έχουν πολλά να σας πουν. Τους ευχαριστώ εκ μέρους του Διοικητικού Συμβουλίου για την ανταπόκρισή τους, στο κάλεσμά μας.

Θα σας πω δυο λόγια μόνο για το έργο και ειδικότερα  για τις εκδόσεις του ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ.: Από το 2003, που ιδρύθηκε το ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ., μέχρι σήμερα, που συμπληρώνει 15 χρόνια, έχει να επιδείξει ένα πολύ αξιόλογο έργο, που εστιάζεται: Στη διοργάνωση 8 τριήμερων συμποσίων, δεκάδων ημερίδων και εκδηλώσεων, πραγματοποίηση τεσσάρων λογοτεχνικών διαγωνισμών (ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη ο 5ος λογοτεχνικός διαγωνισμός ενηλίκων) και πολλών σημαντικών εκδόσεων. Θεωρώ ότι έχουμε αφήσει το στίγμα μας σε όλη την ελληνική επικράτεια.

Από την ίδρυσή του μέχρι σήμερα έχει  εκδώσει  20 Βιβλία. Σε λίγο θα κυκλοφορήσει και το 21ο, που αφορά στα «Πρακτικά του 8ου Συμποσίου», που είχε ως θέμα: «Λίγο πριν την 100ετία. Πώς και γιατί οι Έλληνες υπέστησαν τη μεγαλύτερη καταστροφή της Ιστορίας τους.».  Ένα πολύ σπουδαίο βιβλίο για τα Μικρασιατικά δεδομένα, αφού περιέχονται πολλές και πλούσιες εισηγήσεις Πανεπιστημιακών Καθηγητών και Ιστορικών.» κι ακόμη πρόσθεσε πως: «Τα βιβλία που έχουμε εκδώσει έχουν ως αφετηρία την καταγραφή των πρακτικών των συμποσίων, αλλά και βραβεύσεις έργων από λογοτεχνικούς διαγωνισμούς που πραγματοποιούμε. Επίσης, εκδίδουμε έργα συγγραφέων που το Δ.Σ. μας εγκρίνει να εκδοθούν, γιατί έχουν κάποιο ιδιαίτερο σκοπό. Μάλιστα, με βάση τα τιράζ των βιβλίων, υπολόγισα ότι έχουμε διανείμει πάνω από 23.000 βιβλία δωρεάν σε Πανεπιστημιακούς, Ιστορικούς, Βιβλιοθήκες, Μικρασιατικούς Συλλόγους και φίλους του ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ.. Πρωτίστως, τα βιβλία μας τα προωθούμε στις Βιβλιοθήκες όλης της Ελλάδας, γιατί αυτή είναι η ιστορική μας παρακαταθήκη. Βέβαια, δεν υπολογίζω βιβλία, που με αφετηρία το ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ. και τη συμμετοχή τους σε κάποιους από τους λογοτεχνικούς διαγωνισμούς, οι συγγραφείς των έργων πήραν την πρωτοβουλία και τα εξέδωσαν μόνοι τους σε εκδοτικούς οίκους, έχοντας πολλή καλή κυκλοφορία.».

Ολοκληρώνοντας τον χαιρετισμό του, ο κ. Χριστοδούλου είπε πως: «Δεν θέλω να καταχραστώ την υπομονή σας, θα κλείσω με ευχαριστίες και ευχές: Να ευχαριστήσω τον Μάκη Λυκούδη για την επιμέλεια του Εξωφύλλου και τον Αρχάγγελο Γαβριήλ για τις παρατηρήσεις του, το Δ.Σ. της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος για την παραχώρηση της αίθουσας, και θα κλείσω με την ευχή όλου του Δ.Σ.: Καλό ταξίδι στο βιβλίο του Κώστα Νίγδελη και υγεία και ευτυχία σε όλη την οικογένειά του.».

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΠΟ κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΥ

Ακολούθως, ο κ. Χριστοδούλου ανέγνωσε το βιογραφικό της κ. Άντζελας Καραπάνου, η οποία ξεκίνησε την παρουσίασή της λέγοντας μεταξύ άλλων πως: «Βρισκόμαστε σήμερα εδώ «γιορτάζοντας» με αυτή την εκδήλωση την κυκλοφορία του βραβευμένου με έπαινο της Ακαδημίας Αθηνών βιβλίου του Καππαδόκη Κωνσταντίνου Νίγδελη, το οποίο κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις του Κέντρου Σπουδής και Ανάδειξης Μικρασιατικού Πολιτισμού, που χρόνια τώρα εμπλουτίζει τη βιβλιογραφία του μικρασιατικού ελληνισμού με αξιόλογες επιστημονικές εργασίες.

Όταν ο Κώστας Νίγδελης μου ζήτησε να είμαι στην ομάδα των ανθρώπων που θα παρουσιάσουν το βιβλίο του το αποδέχτηκα με χαρά, παρά το γεγονός ότι το εξειδικευμένο θέμα του δεν ανήκει στενά στα δικά μου επιστημονικά ενδιαφέροντα.

Οι λόγοι για την απόφαση αυτή ήταν αρκετοί, και θα τους αναφέρω στη συνέχεια, όχι, όμως, για ενδοσκόπηση και αυτοανάλυση, αλλά επειδή είναι ενδεικτικοί για να δώσω τη δική μου οπτική για το βιβλίο και τον συγγραφέα του.».

Κατόπιν, η κ. Καραπάνου αναφέρθηκε στους λόγους που την οδήγησαν να αποδεχθεί την πρόσκληση να μιλήσει για το βιβλίο του κ. Νίγδελη, και συνέχισε λέγοντας μεταξύ άλλων πως: «Διάβασα το βιβλίο με διαφορετικούς τρόπους και νομίζω ότι αντίστοιχους αλλά και πολλούς άλλους ακόμη μπορεί να επιλέξει ο κάθε αναγνώστης, γεγονός που λειτουργεί πολλαπλασιαστικά για την αξία και το ενδιαφέρον του. Ξεκίνησα διαγώνια, διατρέχοντάς το για να κατανοήσω τη δομή του, συνέχισα διαβάζοντας επιλεκτικά κομμάτια, που για προσωπικούς λόγους με ενδιέφεραν περισσότερο, και, τέλος, το μελέτησα ενδελεχέστερα και πιο κριτικά.

Όλες μου οι  διαπιστώσεις συνέτειναν να δικαιώσουν απόλυτα την τιμητική διάκρισή του από την Ακαδημία Αθηνών και την κατάταξή του σε μία ξεχωριστή θέση στη σχετική βιβλιογραφία.

Καρπός πολυετούς έρευνας μαρτυρά σε κάθε του σελίδα τη μεθοδικότητα και την επιμονή του συγγραφέα για αναζήτηση και αξιοποίηση κάθε αξιομνημόνευτης λεπτομέρειας με στόχο την ολόπλευρη κάλυψη του θέματός του.

Κύρια πηγή του υλικού του βιβλίου, όπως αναφέρεται και στην εισαγωγή,  υπήρξε το αρχείο προφορικών παραδόσεων του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών. Αν σήμερα η σημασία και η ανάδειξη των προφορικών μαρτυριών αποτελεί κατακτημένη αξία, χωρίς αμφιβολία η σχετική πρωτοβουλία του «Κέντρου», σχεδόν αμέσως μετά τη Μικρασιατική καταστροφή, υπήρξε πρωτοποριακή.

Με τη συστηματική προσπάθεια που έγινε επί σειρά ετών, από το 1930 έως το 1975, με επιτόπια έρευνα στους προσφυγικούς συνοικισμούς, εντός και εκτός του λεκανοπεδίου της Αττικής, καταγράφηκε η προφορική ιστορία 5.000 προσφύγων από όλες τις περιοχές της Μικράς Ασίας. Κεντρικό θέμα των μαρτυριών η ζωή στον πατρογονικό τόπο πριν την καταστροφή. Οι συνήθειες, τα έθιμα, η γλώσσα, ο τόπος, η οικονομία, η κοινωνική και θρησκευτική ζωή, η εκπαίδευση, η οργάνωση εν γένει της καθημερινότητας την εποχή της ειρήνης, αναδείχθηκαν μέσα από τις καταθέσεις ψυχής και μνήμης, που έγιναν υπό τις δύσκολες συνθήκες του ξεριζωμού και της προσφυγιάς. Το πολύτιμο Αρχείο Προφορικής Παράδοσης, που συγκροτήθηκε, αριθμεί περίπου 300.000 χειρόγραφες σελίδες και σήμερα, ταξινομημένο κατά γεωγραφική περιοχή και ψηφιοποιημένο, είναι στη διάθεση των ερευνητών να το αξιοποιήσουν με πολλούς διαφορετικούς τρόπους.

Σε αυτή τη δεξαμενή «βούτηξε» ο Κώστας Νίγδελης, επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον του στη δική του γενέθλια γη της Καππαδοκίας και άντλησε πληροφορίες για να φωτίσει κυρίως με την πολυετή και συστηματική έρευνά του μία από τις πιο ενδιαφέρουσες πτυχές της ζωής εκεί, την οργάνωση της λαϊκής λατρείας γύρω από το σύνολο των εορτών στη διάρκεια του έτους. Επεξεργάστηκε τις διαθέσιμες μαρτυρίες και τις ανέδειξε στο έπακρο, σεβάστηκε δηλαδή απόλυτα τις πηγές του. Η υποδειγματική αυτή διαχείριση του υλικού, που έφερε στο φως πολλά ενδιαφέροντα στοιχεία, φανερώνει επίσης και τις ανεξάντλητες δυνατότητες που υπάρχουν και για άλλους ερευνητές, ακόμη και από διαφορετικά επιστημονικά αντικείμενα, προκειμένου να επιχειρήσουν νέες θεματικές ή άλλες προσεγγίσεις με βάση τις σπάνιες αυτές καταθέσεις.».

Στη συνέχεια, η κ. Καραπάνου επισήμανε μεταξύ άλλων πως: «Μεθοδολογικά, η εργασία του Κώστα Νίγδελη οργανώνεται ταξινομημένη σε μηνιαίες βάσεις· ξεκινά από το Γίλπασι - την Πρωτοχρονιά που για τους Καππαδόκες και όχι μόνο άρχιζε από την 1η Σεπτέμβρη και κατέληγε στη λήξη του έτους στις 31 Αυγούστου.

Μία συνοπτική αναφορά στα ετυμολογικά κάθε μήνα μας εισάγει σε αυτόν. Στη συνέχεια παρουσιάζεται κάθε ξεχωριστή γιορτή εντός αυτού, αφού προηγηθούν πληροφορίες, στοιχεία και αφηγήσεις για τη ζωή και τις ιδιότητες κάθε τιμώμενου άγιου. Στη συνέχεια, περιγράφεται η οργάνωση της τελετουργίας, συχνά από τις παραμονές της γιορτής, ο στολισμός του χώρου και ενίοτε και των ανθρώπων, καταγράφονται οι προσευχές και τα τραγούδια εκείνης της μέρας (στο ιδίωμα κάθε περιοχής, ενώ αν είναι στα τουρκικά δίνεται και η μετάφρασή τους), αναφέρονται θαύματα ή σχετικά περιστατικά, αναλύονται ιδιαίτερες πρακτικές του εορτασμού, δίνονται οι απόκρυφοι συμβολισμοί άλλων και, φυσικά, αποτυπώνεται η ποικιλότροπη συμμετοχή των κατοίκων.», προσθέτοντας πως: «Εντυπωσιάζει σε κάθε περίπτωση ο όγκος των παρουσιαζόμενων πληροφοριών. 60 σχεδόν σταθερές εορτές και σχεδόν όλες οι σημαντικές κινητές στο σύνολο των 365 ημερών του χρόνου αναπτύσσονται με λεπτομέρεια και ακρίβεια που εκπλήσσει. Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι δε δίνεται απλά η περιγραφή των λατρευτικών εθίμων ή των δρώμενων που εκτυλίσσονται την ημέρα της γιορτής. Αντίθετα, η προσέγγιση είναι κριτική· καταγράφονται οι διαφοροποιήσεις, ακόμη και μικρές, από κοινότητα σε κοινότητα, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις επισημαίνονται και τα στοιχεία εκείνα που σε κάθε περίπτωση τις ερμηνεύουν. Για παράδειγμα, η άμβλυνση στις αστικές περιοχές, κάποιων πολύχρονων συνηθειών, που, όμως, συνέχιζαν να τηρούνται απαρέγκλιτα στις απομονωμένες γεωργικές περιοχές, αποδίδεται στις εσωτερικές μετακινήσεις των ανθρώπων στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, και την επαφή τους με νέους τόπους και συνήθειες.

Αξιομνημόνευτο και εξαιρετικά ενδιαφέρον είναι, επίσης, το γεγονός ότι ο συγγραφέας δεν παραλείπει να εντοπίσει και να παραθέσει τις πληροφορίες που αφορούν στο πόσο και πώς συμμετείχε στις γιορτές αυτές η μουσουλμανική κοινότητα, πώς τις βίωνε ή πώς ενσωμάτωνε στοιχεία τους στις δικές της πρακτικές. Έτσι, προκύπτουν αξιόλογα συμπεράσματα για τη συνύπαρξη των δύο πλευρών, τις αλληλεπιδράσεις και τις ζυμώσεις που χαρακτήριζαν τη συγκατοίκησή τους, αλλά, κυρίως, φανερώνεται πως στη συνείδηση των ανθρώπων η επίκληση στο θείο την ώρα της ανάγκης δεν γνωρίζει όρια.».

Επίσης, η κ. Καραπάνου ανέφερε μεταξύ άλλων πως: «Από τα υπόλοιπα στοιχεία, που φωτίζει ο Νίγδελης στο βιβλίο του, επιτρέψτε μου προσωπικά να ξεχωρίσω και επιγραμματικά να αναφέρω κάποια ακόμη: Οι γαστρονομικές συνήθειες, ιδιαίτερο, άλλωστε, χαρακτηριστικό της Καππαδοκικής ταυτότητας, αποτελούν ένα από αυτά. Οι προσφορές στην εκκλησία, τα εδέσματα που παρασκευάζονταν ανήμερα της κάθε γιορτής, τα υλικά που θα χρησιμοποιούνταν, κυρίως ανάλογα με τη σοδειά της εποχής, οι νηστείες κ.ά., αναλύονται στην περιγραφή κάθε δρώμενου και μάλιστα προς το τέλος του βιβλίου υπάρχει και ξεχωριστό ειδικό ευρετήριο.

Αξίζει επίσης τον κόπο να ενσκήψει κάποιος και σε αυτό που οι λαογράφοι ονομάζουν: «με τη δύναμη του λόγου». Ευχές, κατάρες, ξόρκια, βρισιές, «αλιεύθηκαν» από τον συγγραφέα, που τα επεξεργάστηκε και τα τοποθέτησε εύστοχα εκεί που έπρεπε. Αντίστοιχα, ιστορίες και διηγήσεις, αντλημένες από τις μαρτυρίες, παρατίθενται εκτενώς σε κάθε εορτή. Φυσικά, σε όλες αυτές τις περιγραφές δεν υπάρχει απλή παράθεση πληροφοριών, αλλά βιβλιογραφικές αναφορές παραπέμπουν σε επιστημονικές εργασίες, που έχουν γίνει με ανάλογα θέματα.».

Ολοκληρώνοντας την ομιλία της, η κ. Καραπάνου ανέφερε πως: «Λίγο πριν το τέλος δύο ακόμη επισημάνσεις που αξίζουν της προσοχής μας. Πλουσιότατη η βιβλιογραφία και ενημερωμένη μέχρι τις μέρες μας. Εξαιρετικά χρηστικό, επίσης, το Ευρετήριο στο τέλος του βιβλίου, το οποίο, χωρίς να περιορίζεται σε τόπους και ονόματα, συμπεριλαμβάνει και όρους για «έθιμα και ιδιαίτερα πράγματα», διευκολύνοντας με τον τρόπο  αυτόν ποικίλες αναζητήσεις αλλά και αναγνώσεις.

Όσο για το αισθητικό αποτέλεσμα του βιβλίου, το πυκνό σε κείμενο έργο 500 σχεδόν σελίδων «ελαφραίνει», ας μου επιτραπεί η έκφραση, καθώς διανθίζεται τόσο με τις εντυπωσιακές φωτογραφίες των αλησμόνητων τόπων όσο και με τα χαριτωμένα σκίτσα της Βασιλικής Ντίνα, που οπτικοποιούν τις περιγραφές.

Για όλους αυτούς τους λόγους είμαι απόλυτα σίγουρη ότι το βιβλίο του Κώστα Νίγδελη θα είναι καλοτάξιδο σε ένα μακρύ στον χρόνο ταξίδι και θα έχει μαζί του πολλούς ταξιδιώτες, παλιούς και νέους. Σας ευχαριστώ πολύ!».

ΟΜΙΛΙΑ κ. ΓΑΒΡΙΗΛ

Αμέσως μετά, ο κ. Χριστοδούλου διάβασε το βιογραφικό του κ. Αρχάγγελου Γαβριήλ, ο οποίος, στη συνέχεια, ξεκίνησε την παρουσίασή του, λέγοντας πως: «Ως Καππαδόκης, αλλά και ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ., ανέλαβα με πολύ μεγάλη χαρά να σας παρουσιάσω σήμερα το βραβευμένο από την Ακαδημία Αθηνών βιβλίο του Κώστα Νίγδελη: «Καππαδοκία: Λατρευτικά και άλλα τινά, στον αέναο κύκλο του χρόνου». Όπως γράφει στην εισαγωγή του ο συγγραφέας, στο πόνημά του αυτό περιλαμβάνονται οι πληροφορίες που ο ίδιος άντλησε για τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της Καππαδοκίας στη συνεχή ροή του χρόνου, δηλαδή τη λαϊκή λατρεία, τις πρακτικές, τα ήθη, τα έθιμα, τις δοξασίες, αλλά και τις αντιλήψεις για πολλά και διάφορα. Όλα αυτά τα στοιχεία αποτελούν έναν υπέροχο θησαυρό, που κατά το παρελθόν έκανε τους Καππαδόκες προγόνους μας, αλλά και κατά το παρόν εμάς τους απογόνους τους, να είμαστε περήφανοι για την καταγωγή και τον πολιτισμό μας. Πραγματικά, πώς να μη καμαρώνουμε όλοι εμείς, τα παιδιά μιας ξεχασμένης Ελληνικής πατρίδας στο κέντρο της Μικράς Ασίας, όπου σαν τους ναυαγούς της Ιστορίας καταφέραμε να επιβιώσουμε εθνικά και πολιτιστικά, αν και βρισκόμασταν μακριά από τη θάλασσα, που είναι το αίμα και ο συνδετικός ιστός της Ρωμιοσύνης∙ που τη χώρα μας διασχίζανε συνεχώς εισβολείς και κατακτητές από την Ανατολή, αλλά και από τη Δύση, σφάζοντας και γκρεμίζοντας∙ που από κάποιο σημείο και μετά τα ανατολικά μας σύνορα για κάποιους αιώνες αποτελούσαν και τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στον Ελληνισμό και τους ασιατικούς λαούς, ανάμεσα στον Χριστιανισμό και τον Μωαμεθανισμό, ανάμεσα στην Ευρώπη και την Ασία.».

Συνεχίζοντας, ο κ. Γαβριήλ ανέφερε μεταξύ άλλων πως: «Το βιβλίο του Κώστα Νίγδελη είναι λαογραφικό, γιατί εξετάζει τον λαϊκό πολιτισμό της Καππαδοκίας, τα έργα του οποίου δημιουργήθηκαν βασικά με έναν τρόπο ομαδικό και ανώνυμο, σε αντίθεση με τον επώνυμο πολιτισμό, που τον δημιουργούν άνθρωποι, των οποίων γνωρίζουμε καλά το όνομά τους. Στην περίπτωση της Καππαδοκίας, ο ανώνυμος λαϊκός πολιτισμός υπερτερεί σαφώς του επώνυμου, τουλάχιστον κατά τον όγκο, και το βιβλίο του Νίγδελη μας παρουσιάζει με ενάργεια και πληρότητα το πνεύμα και την ψυχή του Καππαδοκικού λαού.».

Επίσης, ο κ. Γαβριήλ αναφέρθηκε σε άλλα λαογραφικά-εθνογραφικά έργα, που πραγματεύονται την Ιστορία της Καππαδοκίας, επισημαίνοντας τις διαφορές τους από το πόνημα του κ. Νίγδελη, παρέθεσε ιστορικές πληροφορίες για τους Καππαδόκες από το 1821 κι έπειτα, μίλησε για τη δομή του παρουσιαζόμενου βιβλίου και ακόμη ανέφερε μεταξύ άλλων πως: «Θεωρούμε πως είναι πολύ σημαντικό που ένα τέτοιο βιβλίο το έγραψε ένας Καππαδόκης επιστήμονας, ο οποίος τον μεγάλο όγκο λαογραφικών γνώσεων που συγκέντρωσε τον έχει βιωμένο στη διάρκεια ολόκληρης της προσωπικής και επιστημονικής του ζωής. Όλα αυτά εκτιμήθηκαν δεόντως από την Ακαδημία Αθηνών, η οποία βράβευσε το έργο, και από το ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ., που ανέλαβε να το εκδώσει και να το διαθέσει αφιλοκερδώς σε όλη την Ελλάδα, πιστεύοντας ότι θα καταστεί απαραίτητο σε όλους για την καλύτερη κατανόηση του Μικρασιατικού Πολιτισμού.».

Κατόπιν, ο κ. Γαβριήλ διάβασε και σχολίασε δύο χαρακτηριστικά αποσπάσματα από το βιβλίο του κ. Νίγδελη, και ολοκλήρωσε την παρουσίασή του λέγοντας πως: «Αγαπητοί φίλοι, σαν Καππαδόκης και εγώ, νιώθω την υποχρέωση να ευχαριστήσω τον Κώστα Νίγδελη για το σπουδαίο του πόνημα. Μελετώντας το, αισθάνθηκα για μια ακόμα φορά περήφανος για τη Μικρασιατική καταγωγή μου και συνειδητοποίησα καλύτερα την υπέροχη πολιτιστική μας ταυτότητα. Για μένα, λοιπόν, ήταν πραγματικά μεγάλη τιμή που το ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ. μού ανέθεσε να παρουσιάσω αυτό το πολύτιμο βιβλίο, το οποίο θα μας βοηθήσει να ανακαλύψουμε τη μαγική δύναμη που κρύβει μέσα της η ψυχή του Καππαδοκικού λαού. Θα μπορέσουμε έτσι «να λουστούμε στα φεγγερά και διάφανα νερά της λαϊκής ψυχής», όπως μας προέτρεπε να κάνουμε, ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα, ο αγαπημένος μου Ίωνας Δραγούμης.».

ΟΜΙΛΙΑ κ. ΜΑΡΓΑΡΗ

Η εκδήλωση συνεχίστηκε με την ομιλία της κ. Μάργαρη, το βιογραφικό της οποίας ανέγνωσε και πάλι ο κ. Χριστοδούλου.

Η κ. Μάργαρη ξεκίνησε την ομιλία της, λέγοντας μεταξύ άλλων πως: «Το πόνημα του Κωνσταντίνου Νίγδελη, αφιερωμένο στην Ιστορία και τον πολιτισμό των Ελλήνων της Καππαδοκίας, χάρη στη συμβουλή του Κέντρου Σπουδής και Ανάπτυξης Μικρασιατικού Πολιτισμού του Δήμου Ν. Ιωνίας, το γνωστό μας ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ., παραδίδεται σήμερα στο ευρύ κοινό. Με την έκδοσή του το ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ. έρχεται «να συνεχίσει τις προσπάθειες για την καταγραφή και την ανάδειξη του Πολιτισμού των Ρωμιών της Ανατολής», όπως δηλώνει ο Πρόεδρός του, Λουκάς Χριστοδούλου, στο εισαγωγικό του σημείωμα, «Αποτελεί σκοπό πρωταρχικό μα συνάμα και ιερό».

Το έργο που παρουσιάζουμε σήμερα, εστιασμένο στη λαϊκή λατρεία και την ακριβολογία, έρχεται βασισμένο στις πηγές, αλλά και τις μαρτυρίες Καππαδοκών πληροφορητών, να ιστορήσει πρακτικές, λαϊκά δρώμενα, παραδόσεις και δοξασίες, να μας θυμίσει τα ήθη και τα έθιμα των Ρωμιών της Καππαδοκίας και να πυροδοτήσει το ενδιαφέρον μας για την κουλτούρα των Ελλήνων της Ανατολής.

Το σύνολο του πλουσιότατου υλικού, που παρουσιάζεται στην έκδοση, αποτελεί μία εξαιρετική ανασύνθεση πληροφοριών, που συγκέντρωσαν μετά από πολυετείς προσπάθειες ιδιώτες αλλά και φορείς, όπως το Αρχείο Προφορικής Παράδοσης του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, το Κέντρο Ιστορίας του Δήμου Νεάπολης-Συκεών και το Αρχείο Προφορικής Παράδοσης του Μουσείου Προσφυγικού Ελληνισμού της Ιεράς Μητροπόλεως Νεαπόλεως-Σταυρουπόλεως.

Ο συγγραφέας, Κωνσταντίνος Νίγδελης, ιδρυτής και υπεύθυνος των δύο τελευταίων, μετά από άοκνες προσπάθειες βαθιάς και χρόνιας μελέτης, συνδυάζει με συστηματικό τρόπο όλες τις πληροφορίες. Έτσι, σπαράγματα δημοσιευμάτων και καταγραφών μετατρέπονται στο έργο του σε πολύχρωμες ψηφίδες, που συνυφαίνουν μία σύνθετη οντότητα, η οποία εξιστορεί αλλά και αφηγείται με τρόπο συγκινητικό τη ζωή των Καππαδοκών στις αλησμόνητες πατρίδες. Με αυτόν τον τρόπο το βιβλίο φαίνεται πως επιχειρεί να διασχίσει το πιο δυσδιάκριτο όριο ανάμεσα στον χώρο και στον χρόνο, και να ταξιδέψει -μέσα από τα έθιμα, τις παραδόσεις, τις δοξασίες, τους χορούς και τα τραγούδια που περιγράφει- όλους τους αναγνώστες σε διαφορετικούς τόπους και καιρούς αλλοτινούς. Σαν μια κιβωτός, που ταξίδεψε στον χρόνο, και φτάνει σήμερα να αφηγείται παλιές αλλά γνώριμες ιστορίες.».

Επίσης, η κ. Μάργαρη ανέφερε μεταξύ άλλων πως: «Το βιβλίο που παρουσιάζουμε σήμερα αποτελεί τον πρώτο τόμο του εν λόγω έργου, που σύμφωνα με τις βασικές αρχές συλλογής και επεξεργασίας λαογραφικού υλικού είναι διαρθρωμένο με απόλυτη τάξη.», αναφέρθηκε εκτενέστερα στο περιεχόμενο του βιβλίου, εστιάζοντας κυρίως στις αναφορές του συγγραφέα σχετικά με τις θρησκευτικές γιορτές της Καππαδοκίας, και ολοκλήρωσε την παρουσίασή της λέγοντας πως: «Το νέο αυτό εκδοτικό εγχείρημα του ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ., χάρη στο έργο του Κωνσταντίνου Νίγδελη, παρέχει στο ειδικό και το ευρύ κοινό όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για να μυηθεί στην Ιστορία και τη λαογραφία της Καππαδοκίας. Έθιμα της λαϊκής λατρείας, σχετικές παραδόσεις και δοξασίες, άσματα και χοροί, αλλά και πληροφορίες για τη σχέση των τοπικών χριστιανικών και μη κοινοτήτων, εξιστορούνται παραστατικά, συνθέτοντας μια μοναδική εικόνα, που συμπυκνώνει τις μέχρι τώρα γνωστές και άγνωστες πηγές. Κλείνοντας, θα ήθελα να ευχηθώ από καρδιάς να είναι καλοτάξιδη η έκδοση, να συνδυαστεί στο άμεσο μέλλον και με την έκδοση του δεύτερου τόμου του έργου του Κωνσταντίνου Νίγδελη, με τίτλο: «Καππαδοκία: Μουχαμπέτια, παραμύθια και άλλα τινά», και να αποτελέσουν από κοινού την αφορμή για τη δημοσίευση πολλών ακόμα τόμων.».

ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΡΙΟ κ.ΝΙΓΔΕΛΗ

Αμέσως μετά, ο συγγραφέας του παρουσιαζόμενου βιβλίου, κ. Κωνσταντίνος Νίγδελης, αφού ευχαρίστησε όλες και όλους όσοι βρέθηκαν στην εκδήλωση, καθώς και το Δ.Σ. του ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ. Ν. Ιωνίας για την έκδοση του βιβλίου του, επισήμανε μεταξύ άλλων πως: «Είναι γεγονός ότι χάρηκα τη συγγραφή αυτού του πονήματος.» και αφηγήθηκε ένα σύντομο διδακτικό …«μουχαμπέτι».

ΠΑΡΟΥΣΙΕΣ

Η εκδήλωση (στην οποία παραβρέθηκαν μεταξύ άλλων: ο Πρόεδρος της Ένωσης Σπάρτης Μικράς Ασίας κ. Χάρης Σαπουντζάκης, ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Αλαγιωτών Ν. Ιωνίας κ. Γιώργος Νουβέλογλου, ο Πρόεδρος του Χορευτικού Εργαστηρίου Ν. Ιωνίας κ. Ευθύμιος Κωτσικογιάννης, η συγγραφέας κ. Αργυρώ Μαργαρίτη, καθώς και τα αναπληρωματικά μέλη του Δ.Σ. του ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ. κ.κ. Όλγα Φτούλη και Ουρανία Κουτούλα, ολοκληρώθηκε με χορούς από την Καππαδοκία, που παρουσίασαν χορευτές-μέλη του Σωματείου Μελέτης, Προστασίας και Διάδοσης της Ελληνικής Λαογραφίας: «Χορευτικό Εργαστήρι Ν. Ιωνίας».

 

Παναγιώτα Σούγια

 

 



Καταχωρήθηκε την: 08/06/2018
Newsletter
Θέλω να ενημερώνομαι
Διαγράψτε με
Η Πόλη μας
 
Οι σύλλογοι μας
 
Η ιστορία μας
 
Η Αγορά μας
 
Σας ενδιαφέρουν
 
Κέντ. Ενημ. Καταναλωτών
 
 
Copyright 2001-2006 IQ Επικοινωνίες
Συμβατότητα με τα πρότυπα:  Valid HTML 4.01 Transitional  Valid CSS!